Esat Oktay Yıldıran, Türkiye’de özellikle 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrası dönemde adı sıkça geçen bir askerdir.
Kısa özeti:
1949 yılında doğdu.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nde subay olarak görev yaptı; 1974’teki Kıbrıs Barış Harekâtı döneminde de görev aldığı belirtilir.
1981–1983 yılları arasında Diyarbakır Cezaevi’nde iç güvenlik görevlisi/komutanı olarak görev yaptı.
Bu dönemde cezaevindeki işkence ve kötü muamele iddiaları nedeniyle Türkiye’nin yakın siyasi tarihinde tartışmalı figürlerden biri haline geldi. İnsan hakları raporlarında ve tanıklıklarda Diyarbakır Cezaevi’ndeki ağır hak ihlalleri sıkça yer alır.
22 Ekim 1988’de İstanbul’un Ümraniye ilçesinde düzenlenen silahlı saldırıda hayatını kaybetti.
Bu isim, Türkiye’de özellikle 12 Eylül dönemi, cezaevi uygulamaları ve insan hakları tartışmaları bağlamında anılır.